Dân chơi cá cảnh đang rộ lên “mốt” chơi những loại cá mới, lạ, được nhập từ nước ngoài về với những cái tên mỹ miều như: La hán, Ngân long, Thanh long, Đĩa, Hồng két, Sặc gấm, Ba đuôi đầu lân, Hạc đỉnh hồng, Phượng hoàng, Kim sa, Chuột đuôi đỏ, Ông tiên… với giá từ vài chục ngàn đồng đến tiền triệu, thậm chí có con giá hàng trăm triệu đồng. Nuôi cá cảnh bây giờ không đơn thuần là một thú chơi mà còn là nghề hái ra tiền.

Chọn mua cá cảnh

Kiểm tra sự phát triển của cá là công việc hàng ngày của người nuôi cá.

Khi chúng tôi đến, cơ sở cá cảnh của anh Tiến đang tấp nập khánh hàng. Theo quan sát của chúng tôi, ngoài một số ít loài cá nước ngọt xuất xứ trong nước như cá chép trắng, cá ba đuôi, cá bảy màu, cá bút chì… còn phần lớn là các loài cá được nhập từ Trung Quốc, Nhật Bản, Indonesia, Malaysia… với đủ kích cỡ lớn bé, màu sắc vô cùng phong phú. Tùy theo chủng loại, kích cỡ, độ tuổi… giá của các loài cá cảnh có thể đáp ứng được nhu cầu cho khách hàng từ cao cấp đến bình dân. Anh Tiến thông tin, hiện nay, cá La hán vẫn được ưa chuộng vì hình dạng ngộ nghĩnh với cặp mắt lộ to, sáng, trán dồ, môi trề, cằm bạnh, nhất là có mấy “chữ Hán” trên thân cá - được truyền tụng là hiện thân của thần tài.

Một chú cá La hán đẹp phải hội đủ các yếu tố: đầu to, mỏ cụt, mình ngắn, châu sáng, chữ rõ đều, màu sắc đẹp. Chính vì vậy, chúng có nhiều tên gọi cầu kỳ như: rồng đỏ, kim hoa, trân châu kỳ lân, hoàng kim, hổ diện, phước lộc thọ… Trong số các loại cá thuộc dòng cao cấp, cá La hán vẫn mang lại cho người chơi những thích thú riêng. Cá La hán còn được xem như “đồ chơi” dành cho nhà giàu, tuy nhiên, người nghèo cũng chơi được vì giá cả phải chăng. Những người biết chơi cá thường mua cá bột, cá mới vài tháng tuổi về nuôi. Nuôi được 1 con cá đẹp đúng chuẩn, không đụng hàng là cả một nghệ thuật và niềm tự hào riêng.

Theo anh Tiến, từ năm 2007 đến nay, thị trường cá cảnh được “hâm nóng” vì sự trở lại của cá rồng - một loại cá tự nhiên có gốc gác từ Indonesia, Malaysia. Nếu trước đây, Kim long và Huyết long (cá rồng) chỉ có màu vàng hoặc đỏ ở vài điểm trên thân cá; thì nay, người ta đã có thể lai tạo ra những con Kim long toàn thân vàng ánh, hoặc Huyết long toàn thân đỏ rực, đỏ ớt, chùm quân. Giá cả tùy thuộc vào từng loại, trong đó, rẻ nhất là Ngân long, khoảng 120 - 200 ngàn đồng/con; Thanh long, khoảng 600 ngàn - 1 triệu đồng/con, nhưng với Kim long hồng vỹ thì giá phải lên đến 3 - 4 triệu đồng/con. Nếu là Kim long, Hồng long quá bối thuộc loại “hoa hậu” thì giá thấp nhất cũng 700 - 1.000 USD, nếu cá có độ dài từ 18 - 20 cm thì lên đến 7.000 - 8.000 USD/con. Với mức giá ngất ngưởng đó, chỉ có “đại gia” mới dám mua các loại cá rồng, tuy nhiên, hầu hết cơ sở kinh doanh cá cảnh cũng chỉ đặt mua theo đơn đặt hàng.

Ngoại lấn át nội

Cá rồng - một loại cá thuộc loại “hàng khủng” với giá từ 5 triệu đến hàng trăm triệu đồng/con.

Trước đây, thú chơi cá cảnh nói riêng và sinh vật cảnh nói chung vẫn thường gắn với những hoạt động đặc trưng của người cao tuổi, nhàn rỗi… Nhưng những năm gần đây, khi mức sống của người dân ngày càng tăng, nhu cầu thưởng ngoạn càng phong phú thì thú chơi cá cảnh cũng xuất hiện ở đa dạng đối tượng hơn. Tại các quán cà phê, quán ăn, nhà hàng sang trọng… cá cảnh được trưng bày để trang trí như một chiêu thu hút khách. Nhiều gia đình cũng xem bể cá cảnh như một vật không thể thiếu làm tăng tính thẩm mỹ cho phòng khách gia đình. Không chỉ vậy, một số người còn chơi cá cảnh gắn với yếu tố tâm linh. Một số loài cá như cá rồng, cá thần tài… được cho là sẽ mang đến may mắn, tài lộc, sự thịnh vượng cho gia đình.

Cá La hán tuy được ví như “đồ chơi” của nhà giàu, nhưng người chơi bình dân cũng có thể mua được.

Theo khảo sát của chúng tôi, cá cảnh được bán nhiều trên các tuyến đường Thống Nhất, Lê Hồng Phong, Tô Vĩnh Diện, Lý Quốc Sư, 2/4… (Nha Trang). Đa số chủ cửa hàng ở đây cho biết, hiện chủ yếu bán cá cảnh có nguồn gốc nhập khẩu từ nước ngoài, còn cá cảnh trong nước chỉ là bán kèm. Tuy giá cá ngoại không rẻ nhưng vẫn được nhiều khách ưa chuộng vì hình dáng, màu sắc đẹp và độc đáo hơn hẳn cá nội. Quả thật, cá cảnh ngoại trên thị trường đang vô cùng phong phú với những tên gọi “mỹ miều” và giá cũng rất đa dạng, phù hợp với túi tiền của khách hàng. Có những loài cá nhỏ, giá “mềm” như cá Lông vũ (xuất xứ Indonesia) giá 60 - 80 ngàn đồng/cặp; cá “váy” xanh, “váy” hồng giá 15 - 18 ngàn đồng/cặp, cá Kim sơn 50 - 200 ngàn đồng/cặp… Có những loại cá cỡ lớn, giá “xịn” như cá chép Koi (Nhật Bản), cá Hồng két, cá Đĩa (Malaysia), cá La hán (Trung Quốc) giá từ 200 ngàn đến 1 triệu đồng/cặp. Và có cả những loại chỉ “đại gia” mới dám với tới như cá Rồng (Indonesia - Malaysia) giá từ 5 triệu đến hàng trăm triệu đồng/con…

Cá đĩa - loài cá ngoại đang được nhiều người chơi ưa thích.

Nghề chơi cũng lắm công phu

Bên cạnh cá cảnh thì bể cá và bể cá thủy sinh cũng là những đầu tư khá tốn kém cho thú chơi của nhiều người. Theo anh Nguyễn Phước Huy, chủ cơ sở cá cảnh Phước Huy (283 Thống Nhất, Nha Trang), bể cá có nhiều loại với ý nghĩa riêng: Bể Tứ quý mang lại sinh khí bốn mùa Xuân - Hạ - Thu - Đông cho chủ nhân; bể Tam tài mang lại sinh khí hòa hợp Thiên - Địa - Nhân; bể Ngũ Phúc Hướng Kim mang lại quyền lực, tiền tài; bể Mộc làm cho vạn vật được tươi tốt, có tính chất sinh sôi; bể Thủy tạo sự mềm mại, uyển chuyển, nhấn mạnh vai trò của nước với các tính chất làm lạnh, hướng xuống, làm vạn vật tĩnh lặng… Nhiều người tin rằng, nuôi cá cảnh trong nhà sẽ đem lại nhiều may mắn, an lành, thịnh vượng cho gia chủ nếu thuận theo phong thủy. Hướng tốt nhất để đặt bể cá là Bắc hoặc Đông Nam. Hướng Bắc thuộc cung Quan lộc, tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc. Đông Nam thuộc cung Phú quý, tượng trưng cho sự giàu có. Cá là tài nguyên của nước. Đặt bể cá theo 2 hướng này sẽ làm tài nguyên sinh sôi, gia chủ nhờ vậy cũng gặp nhiều may mắn.

Hiện nay, trên thị trường cá cảnh có rất nhiều loại bể cá. Đơn giản nhất là các bể cá bằng thủy tinh, giá khoảng vài chục ngàn đến vài triệu đồng tùy loại. Người chơi có thể trang trí bể cá với cây giả, hòn non bộ giả, phông giả… hoặc tự thiết kế một hồ cá hợp sở thích. Cao cấp hơn là các bể cá được nhập khẩu từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và các nước châu Âu. Ngoài kiểu dáng phong phú, công nghệ kính uốn cong, lượn sóng ở mọi góc độ… các bể cá này còn được lắp đặt hệ thống đèn cảm ứng ánh sáng, máy điều hòa ô-xi tự động, hệ thống lọc vi sinh… giá có thể lên đến hàng chục triệu đồng. Tất nhiên, chỉ có “đại gia” mới dám mua những chiếc bể này để nuôi những chú cá có giá trị tương xứng. Gần đây, dân chơi cá cảnh bắt đầu chuyển sang thú nuôi cá bằng hồ thủy sinh. Hồ thủy sinh được tạo ra từ những nguyên liệu thật như cát, sỏi, các loại phân tạo ra môi trường sống cho cây và các loại cây thủy sinh như: choi sắn, dương xỉ, cỏ Nhật, cỏ lưỡi bò, huyết tam lang, giấy đỏ, lông công, cỏ trân châu Nhật… Ưu điểm của hồ thủy sinh là tạo không khí mát mẻ, sinh động, ấn tượng, sang trọng hơn hồ cá giả. Khách hàng có thể tìm mua hồ thủy sinh tại các cửa hàng kinh doanh cá cảnh lớn, hoặc đặt thiết kế trong phòng khách, nhà hàng, khách sạn…

Anh Tình, một người kinh doanh cá cảnh trên đường 2/4 tâm sự: “Cũng giống như cây cảnh, nghề kinh doanh cá cảnh đòi hỏi người kinh doanh trước hết phải là người sành chơi cá. Đa số các loài cá cảnh đều tương đối dễ nuôi nếu hiểu được đặc tính của cá và biết cách chăm sóc. Ví dụ, cá La hán không chịu được không khí lạnh, nếu nhiệt độ xuống dưới 30 - 32 độ C, cá La Hán sẽ bị “xẹp” đầu, màu sắc xuống và dễ mắc bệnh. Để cá “lên” đầu thì phải cho ăn đúng chế độ dinh dưỡng, giữ nguồn nước luôn sạch, đủ oxy… Nếu tuân thủ đúng, cá sẽ luôn khỏe mạnh, dễ chăm sóc. Tuy nhiên, nuôi cá cũng giống như chăm con mọn, phải theo dõi hàng ngày để phát hiện bệnh kịp thời. Bù lại, nuôi được một con cá đẹp, người nuôi thấy “sướng” lắm”.

Nhiều người chơi cá cảnh lâu năm cho biết, việc ngồi hàng giờ để ngắm cá cảnh là… chuyện thường. Không chỉ để vui mắt và điểm tô thêm sắc màu cho cuộc sống, những chú cá cảnh còn mang đến khoảnh khắc bình yên và thư thái trong tâm hồn người thưởng ngoạn.